Ater ater, penambang lan seselan


Ater ater, panambang, seselan lan tegesipun

Wisésana inggih punika tembung tembung ingkang angsal panambang “an”.

01. Entan éntan kados : gunungan, pasaran, kalèn.
02. Pirantos kanggé : kukusan, garisan, ayakan.
03. Angsal angsalipun : gorèngan, batikan, gawéyan.
04. Mangsa : panèn, padusan, suntikan.
05. Gampil : mutungan, kalahan, getasan.
06. Sami déné nglampahi : salaman, biten guyon.
07. Dolanan : jaranan, pasaran, tangisan.
08. Nganggé : bebedan, sabukan, kelambèn.
09. Nanggap : wayangan, réyogan.

Ater-ater tripurusa yaiku ater-ater kang mujudake sesulih purusa. Ater-ater tripurusa iku kosokbalene ater-ater hanuswara. Beda karo ater-ater hanuswara, dene ater-ater tripurusa mratelake tembung “tanggap” (pasip). Cacahe ater-ater tripurusa ana telu, yaiku takkodi.
Tuladha: dak + pangan = dakpangan
ko + pangan = kopangan
di + pangan = dipangan

 

Ater-ater Anuswara uga diarani ater-ater kang nganggo swara irung amarga swarane kang mbrengengeng . Kang kalebu ater-ater hanuswara yaiku ananyamang. Ater-ater hanuswara lumrahe ateges solah tingkah utawa nindakake pagaweyan. Ater-ater uga lumrah mratelakake tembung “tanduk” (aktip).
Tuladha: am + watu = amwatu = matu -(p, luluh)
an + tandur = antandur = nandur -(t, luluh)
any + cakot = anycakot = nyakot -(c, luluh)
ang + wetan = angwetan = ngetan -(w, luluh)

Tegesipun Ater ater Anuswara:
01. Nyambut damel : jenu, macul, medhang.
02. Nganggep : mbapa, ngadi, mbibi.
03. Dados : mbatur, nyantrik, nyudagar, nuwani.
04. Nuju dhateng : minggir, ngulon, munggah.
05. Damel : nggulé, ngabon, nyambel.
06. Nyukani : nyadhong, makani, nyandhangi, nyamaki.
07. Kados : mbodoni, mbisu, ndésani, ngetumbar, mucuk eri.
08. Saben tiyang nampi : niji, ngloro, matang liter.
09. Nambahi : ndhuwuraké, ndawani, nggedhèni.
10. Ngetrapaken : nglambèni, napèni, nyetuti.
11. Saweg wancinipun : mbosoki, ngretegi.

Ater-ater saliyane ater-ater hanuswara karo tripurusa cacahe ana 13, yaiku sapapipratarkakumakapikamiamapanpang.
Tuladha: sa + esuk = saesuk = sakesuk -(wuwuh k)= siji
pa + emut = pemut
pi + kukuh = pikukuh
pra + jurit = prajurit
tar + waca = tarwaca = terwaca
ka + jupuk = kajupuk -(dijupuk= njarag)
kuma + wani = kumawani -(luwih)
kami + tengeng = kamitengeng (en)
kapi + luyu` = kapilunyu


Tegesipun Ater ater Sa:
01. Satunggal = sèket, sakebo, samèter.
02. Sabarang = sakarepé, sawaregé, sasenengé.
03. Nunggil = sabantal, saomah, sakamar.
04. Kalih / karo = salapaké, sauwité.
05. Sami kaliyan = sagunung, sapitik.
06. Ngantos = sabubaré, saénaké.
07. Saben = saasiné, sadinané.
08. Angger = sakoberé, saénaké.

Tegesé Ater ater Pa / Pé:
01. Srana = pasumbang, pangudi.
02. Tukang = pangendhang, padhang, pamomong.
03. Ukuran mangsa = sapenginang.
04. Ukuran panjang, tebih = panjangkah, pandulu, pabalang.
05. Carané / patrapé = panulisé, panggambaré.
06. Panggènan = pakuburan, panepèn, pagadéyan.
07. Mangsa = panèn, padusan.
08. Pirantos = pembesut, penyakit, penulak.
09. Tiyang ingkang dipun = paukuman, panembahan.

Seselan lan Tegesipun:
Seselan namung 4 warni: “er”, “el”, “um”, “in”.
crekot, saking tembung cekot tegesipun pating/pijer.
- trambal, saking tembung tambal, tegesipun pating/kathah.
- dlèwèr, saking tembung dèwèr, tegesipun pating/pijer.
- sliri, saking tembung siri, tegesipun pating.

Seselan “er” lan” “el” wonten ing salebeting tembung, racakipun lajeng dados satunggal kaliyan tembung wau, saéngga lingganipun tembung wau mboten saged cetha.
Déné ingkang saged cetha lingganipun menawi kaseselan “um” lan “in”.
01. Tumandang lingganipun tandang tegesipun kriya.
02. Rumujak, lingganipun: rujak, tegesipun: nedheng nedhengipun.
03. Kumaki, lingganipun: kaki, tegesipun: anggepé kaya.
04. Jinambak, lingganipun: jambak, tegesipun: di ………….
05. Tinulis, lingganipun: tulis, tegesipun: di …………
Menawi aksara wiwitan tembung wonten “w”, “p’, “b”, lajeng éwah dados “k” utawi “g”.
ayukumayu, tegesipun: anggènipun kados …….
emping - kumemping, tegesipun: saweg eca ecanipun dipun ……
wasiskumasis, tegesipun: kados tiyang …….
- pinterkuminter, tegesipun: kados tiyang ……
- bagusgumagus, tegesipun: kados tiyang ……

Komentar
  1. Cantika45 mengatakan:

    Terima kasih sudah membantu tugas bahasa Jawa aku

  2. atun mengatakan:

    kurang lengkap

  3. anddri mengatakan:

    panambang nya lagi

  4. ayu mengatakan:

    kurang lenkap poul

  5. pureantoro mengatakan:

    ha ha ha
    aq ki komentar opo to ?

Tinggalkan Balasan

Isikan data di bawah atau klik salah satu ikon untuk log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Logout / Ubah )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Logout / Ubah )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Logout / Ubah )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Logout / Ubah )

Connecting to %s